Ağız kuruluğu dişhekimliğinde kserostomia olarak adlandırılır. Tükrük bezlerinin tükrük salgılama fonksiyonlarının azalması sonucunda, ağız kuruluğu ortaya çıkar.

AĞIZ KURULUĞUNUN NEDENLERİ ŞUNLARDIR:

• Ağız kuruluğu bazı ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkabilir. Ortalama 500 ün üstünde ilaç türü ağız kuruluğuna neden olmaktadır.
• Tükrük bezlerinde meydana gelen hastalıklar ve tükrük bezlerinin cerrrahi olarak çıkartılması ağız kuruluğuna neden olur.
• Yaşla birlikte tükrük salgısı azalır.
• Bazı sistemik hastalıklarda (diabet, hormonal hastalıklar, siyogren sendromu, nörolojik bozukluklar) ağız kuruluğu görülmektedir.
• Radyoterapi, özellikle baş ve boyun radyoterapisi tükrük bezlerinde hasara neden olarak ağız kuruluğuna yol açar.
• Alkol ve kafein kullanımı ağız kuruluğuna neden olur.

AĞIZ KURULUĞU MEYDANA GELDİĞİNDE,

• Özellikle kuru yiyecekler için yeme zorluğu
• Dilde yanma, norma dışı his, sızlama
• Ağzı nemli tutacak şeyleri sık uygulama ihtiyacı
• Konuşma ve yutkunma zorluğu
• Sık susama
• Dudak kenarlarında kuruma ve çatlama
• Tad duyusunda azalma, anormal tad hissi
• Protez kullanımında zorluk
• Kötü ağız kokusu ortaya çıkar.

Tükrük ağız için önemli bir savunma mekanizmasıdır. Bu nedenle tükrük salgısının azalması ağız içinde çeşitli sorunlara yol açar.

• Tükrük salgısının azalmasıyla tükrüğün yıkama fonksiyonu da azalacağı için bakteri plağı ve yiyecek artıklarının birikimi kolaylaşır. Bu nedenle dişeti hastalıkları ve diş çürükleri oluşumu artar.
• Tükrük oksijen içerir. Tükrük salgısındaki azalma sonucu ağız içerisindeki oksijen miktarı da azalır. Oksijenin azalması oksijensiz ortamda yaşayan anaerop bakterilerin kolayca üremesine neden olur. Anaerop bakteriler dişeti hastalıklarına, diş çürüklerine ve ağız kokusuna neden olur.
• Tükrük yapısında bulunan çürük oluşumunu engelleyen mineraller de azalacağı için çürük oluşumu artar.

AĞIZ KURULUĞUNUN TEDAVİSİ

• Eğer ağız kuruluğu kullanılan bir ilacın yan etkisi olarak ortaya çıkıyorsa ilaç değiştirilebilir.
• Sık sık ağzı ıslatmak için yudum yudum su içmek ve sulu gıdaların alımını arttırmak,
• Şekersiz sakız çiğnemek,
• Alkol, kafein, sigara ve şekerli yiyeceklerden uzak durmak,
• C vitamini almak,
• İçeriğinde alkol ve sodyum lauryl sülfat bulunan ağız bakım ürünlerini kullanmamak,
• Gerekirse yapay tükrük kullanmak,
• Yaşanan ortamın nemini arttırmak faydalı olabilir.

Tükrük ağız için önemli bir savunma mekanizmasıdır. Bu nedenle ağız kuruluğunu ihmal etmemek gerekir.